Website over de 23 grondrechten in de Grondwet

Nieuws

Mag politieagente hoofddoek dragen bij uniform?

Een Rotterdamse politieagente vroeg het College voor de Rechten van de Mens of haar werkgever met het het hoofddoekverbod een verboden onderscheid had gemaakt op grond van godsdienst.

Sarah Izat werkte bij de Rotterdamse politie waar ze zich bezighield met het opnemen van aangiften via een 0900-servicenummer of een videoverbinding. Als moslima wilde ze op haar werk een hoofddoek te dragen. De korpsleiding reageerde erop met een verbod om tijdens het werk een uniform te dragen. Volgens de leiding zou de combinatie van een uniform en een hoofddoek afbreuk doen aan het gezag van politie waarin neutraliteit ook op het gebied van godsdienst een belangrijke rol speelt. Men baseerde zich hierbij op de Gedragscode Lifestyle-neutraliteit uit 2011 die stelde dat zichtbare religieuze uitingen voor geüniformeerd politiepersoneel verboden zijn.

Over het verbod een uniform te mogen dragen diende Sarah zat een klacht in bij het College voor de Rechten van de Mens. Het college kwam onlangs tot de uitspraak dat de Nationale Politie een verboden onderscheid had gemaakt op grond van godsdienst door de agente te verbieden om tegelijkertijd uniform én hoofddoek te dragen.
Wel gaf het college aan dat zijn uitspraak in een duidelijke relatie stond met de specifieke functie van Sarah. Mensen die haar aan de lijn kregen, zagen haar niet en zelfs bij een videoverbinding was er volgens het college slechts in beperkte mate sprake van ‘een mogelijke schijn van niet-neutraliteit of niet-objectiviteit’. Dit had vooral te maken met het administratieve karakter van haar werkzaamheden. Ze nam aangiften op, maar besliste niet wat de politie er verder mee ging doen.
Het politiekorps had volgens het college niet aangetoond dat zo’n verbod echt nodig was. Men had de vrouw destijds immers toegestaan om met een hoofddoek haar werk te doen.

Uitspraken van het College voor de Rechten van de Mens zijn niet bindend. Minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid heeft naar aanleiding van de uitspraak al laten weten dat niet van plan te zijn de Gedragscode Lifestyle-neutraliteit te veranderen: ‘Ik hecht eraan te benadrukken dat de politie onverminderd neutraal blijft in haar publiekscontacten. De gedragscode stelt dat een politieambtenaar die publiekscontact heeft een neutrale uitstraling dient te hebben.”
Sarah Izat zei naar aanleiding van de uitspraak te hopen op dat er een open dialoog komt over het wijzigen van de gedragscode.

Uitspraak College voor de Rechten van de Mens (20.11.2017)

Uitgelicht

Rechter als schuldige

In februari zette de rechter een streep door een inreisverbod voor drie conservatieve islamitische predikers dat de ministers Faber en Van Weel hadden uitgevaardigd. Minister Faber noemde de uitspraak van de rechter  'een zwarte dag’, Van Weel had het over 'een teleurstellende uitkomst'. De rechter werd in de socials zwaar onder vuur genomen.

Voorzitter Marc Flierstra van de Vereniging voor Rechtspraak hekelde in Trouw van 25 februari 2025 de reactie van beide ministers: ‘Door dit soort uitspraken denken mensen dat het door deze rechter komt dat de haatpredikers Nederland in mochten. De ministers zijn zo medeschuldig aan het creëren van een klimaat waarbij deze rechter als schuldige wordt gezien. Het probleem lag bij het besluit van de ministers. Die hebben hun huiswerk niet goed gedaan. Als je dat nalaat, moet je vervolgens niet verbaasd zijn als een rechter gewoon zijn werk doet en oordeelt: Zo kan het niet. (06.04.2025)

Bekijk oude afleveringen Uitgelicht

Nieuw verschenen

 Schimmelpeninck

Hans Verbeek

De vergeten minister-president

Hans Verbeek beschrijft het leven van Gerrit Schimmelpenninck (1794-1863), de eerste minister-president van Nederland. Deze was in 1848 de grote tegenstander van Thorbecke bij het tot stand komen van de nieuwe grondwet. Verbeek wil in zijn boek het beeld nuanceren van de progressieve liberaal Thorbecke tegenover een conservatieve graaf Schimmelpenninck die niets van grondwetswijzigingen wilde weten.
Aan de hand van een reconstructie van de gebeurtenissen in 1848 beschrijft Verbeek de opkomst en ondergang van deze markante man. Schimmelpenninck had een verleden als directeur van de Nederlandsche Handelmaatschappij en diplomaat in Londen en Sint-Petersburg. Ook speelde hij ook een belangrijke rol bij de troonsopvolging van Willem II. (20.04.2026)

ISBN 9789044660586, Prometheus Amsterdam, 2026

Lees meer over nieuwe boeken!

 

Knipoog

Het voorkomen van het kwaad

Bij de behandeling van de asielwetten in de Eerste Kamer in april 2026 kwam ook de functie van de Eerste Kamer weer eens uitgebreid aan de orde. Een discussie die al in 1848 ontstond toen de liberale coryfeeën Johan Rudolph Thorbecke en Dirk Donker Curtius het volkomen oneens bleken over de toekomst van de Eerste Kamer.

Bij zijn pogingen om de Nederlandse staatsinrichting te hervormen was Thorbecke in 1848 stellig van plan om de Eerste Kamer op te heffen. Hij noemde deze ‘zonder grond en doel’.
Dat dat niet lukte, moet op het conto van minister Donker Curtius worden geschreven. In zijn biografie De man van 1848 over Dirk Donker Curtius schrijft Mathijs van de Waardt over deze kwestie (pag. 246):

Donker zocht in de Eerste Kamer een instelling voor 'bedaarde overweging'. De Eerste Kamer was 'een waarborg tegen overijling, eene beperking van hartstogten in onrustige tijden, een bolwerk voor de troon' en daarnaast 'een krachtigen steun der wet'.
Dat de Kamer zelf niet veel bewerkstelligde, maar een waarborg was, was voor Donker evident. Hij benadrukte nog eens ‘dat in het algemeen het nut eener Eerste Kamer, hoe ook zamengesteld, meer gelegen is in het voorkomen van het kwaad dan in het stichten van het goede.
(20.04.2026)

Bekijk oude afleveringen Knipoog