Website over de 23 grondrechten in de Grondwet

Nieuws

Minister voert hoofddoekverbod bij politie in

Naar aanleiding van een Kamermotie heeft minister Yesilgöz besloten het hoofddoekverbod op te nemen in de Kledingregeling Politie.

Op 17 november 2022 nam de Tweede Kamer met 90 stemmen een motie aan van Kamerlid Lilian Helder (PVV) om het dragen van een hoofddoek door politieambtenaren tegen te gaan door de regelgeving aan te passen. Ze refereerde aan de Gedragscode lifestyle-neutraliteit van de politie waarin staat dat een politieambtenaar zich dient te onthouden van ‘uitingen, toevoegingen en/of versierselen aan het uniform die afbreuk doen aan de neutrale houding’.
Helder stelde dat de korpsleiding met enige regelmaat de indruk geeft dat een hoofddoek bij het uniform wel mogelijk zou moeten zijn. Ze vond dat de politie moest vasthouden aan de neutraliteit van het politie-uniform en diende daarom haar motie in.

Vervolgens werd het ruim een half jaar stil rond de motie-Helder. Eind juni 2023 heeft minister Dilan Yesilgöz van Justitie en Veiligheid in het eerste halfjaarbericht van de politie alsnog gereageerd op de motie. Ze kondigde aan dat ze de motie gaat uitvoeren door in de Kledingregeling Politie 2014 de religieuze neutraliteit expliciet op te nemen.
In De Telegraaf zei ze hierover: ‘Ik hoop dat de discussie klaar is en dat er niet langer over de ruggen van agenten een politieke discussie wordt gevoerd over dit onderwerp.’

Inmiddels is uit reacties op het besluit van de minister duidelijk geworden dat het debat over het hoofddoekverbod in relatie tot de vrijheid van godsdienst in art.6 Gw voorlopig nog niet voorbij is.

Zie ook nieuwsitem 20.11.2017 over een rechtszaak van de Rotterdamse politieagente over het dragen van een hoofddoek bij het uniform.

Uitgelicht

Academische vrijheid

In een advies aan minister Rianne Letschert van Onderwijs houdt de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen een pleidooi om de academische vrijheid in de Grondwet op te nemen. KNAW vindt dat de vrijheid om naar eigen inzicht onderzoek te doen en onderwijs te verzorgen op dit moment onvoldoende wettelijk verankerd is om aan bedreigingen het hoofd te bieden. Het nieuwe artikel zou kunnen luiden: ‘De academische vrijheid wordt geëerbiedigd en bevorderd.’

Ineke Sluiter, die deel uitmaakte van de KNAW-commissie, zei erover in NRC van 15 oktober 2026:
Je ziet nu de normalisering van een bepaalde minachting van universiteiten, ook vanuit de politiek. Argwaan zaaien, generalisaties over wat er daar allemaal zou gebeuren. Ook dat ondermijnt het vertrouwen in de wetenschap. Zo ver als in de VS gaat het niet, maar ook hier putten de politieke flanken uit het handboek dat daar wordt gevolgd. (25.10.2026)

Bekijk oude afleveringen Uitgelicht

Nieuw verschenen

 Schimmelpeninck

Hans Verbeek

De vergeten minister-president

Hans Verbeek beschrijft het leven van Gerrit Schimmelpenninck (1794-1863), zoon van Rutger Jan Schimmelpenninck die in de Franse tijd staatshoofd van Nederland was. Zelf werd Gerrit Schimmelpenninck in 1848 de eerste minister-president van Nederland, zij het slechts twee maanden. Hij was in 1848 de grote tegenstander van Thorbecke bij het tot stand komen van de nieuwe grondwet.
Hans Verbeek wil in zijn boek het beeld nuanceren van de progressieve liberaal Thorbecke tegenover een conservatieve graaf Schimmelpenninck die niets van grondwetswijzigingen wilde weten. Aan de hand van een reconstructie van de gebeurtenissen in 1848 beschrijft Verbeek de opkomst en ondergang van deze markante man. (20.04.2026)

ISBN 9789044660586, Prometheus Amsterdam, 2026

Lees meer over nieuwe boeken!

 

Knipoog

Het voorkomen van het kwaad

Bij de behandeling van de asielwetten in de Eerste Kamer in april 2026 kwam ook de functie van de Eerste Kamer weer eens uitgebreid aan de orde. Een discussie die al in 1848 ontstond toen de liberale coryfeeën Johan Rudolph Thorbecke en Dirk Donker Curtius het volkomen oneens bleken over de toekomst van de Eerste Kamer.

Bij zijn pogingen om de Nederlandse staatsinrichting te hervormen was Thorbecke in 1848 stellig van plan om de Eerste Kamer op te heffen. Hij noemde deze ‘zonder grond en doel’.
Dat dat niet lukte, moet op het conto van minister Donker Curtius worden geschreven. In zijn biografie De man van 1848 over Dirk Donker Curtius schrijft Mathijs van de Waardt over deze kwestie (pag. 246):

Donker zocht in de Eerste Kamer een instelling voor 'bedaarde overweging'. De Eerste Kamer was 'een waarborg tegen overijling, eene beperking van hartstogten in onrustige tijden, een bolwerk voor de troon' en daarnaast 'een krachtigen steun der wet'.
Dat de Kamer zelf niet veel bewerkstelligde, maar een waarborg was, was voor Donker evident. Hij benadrukte nog eens ‘dat in het algemeen het nut eener Eerste Kamer, hoe ook zamengesteld, meer gelegen is in het voorkomen van het kwaad dan in het stichten van het goede.
(20.04.2026)

Bekijk oude afleveringen Knipoog